Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2008

Είμαστε

ένα από τα εκατομμύρια είδη (με ψυχή κι αυτά)
που ζούν στον τρίτο πλανήτη ενός περιφερειακού άστρου (του ήλιου μας)
ενός μεσαίου μεγέθους γαλαξία,
με δισεκατομμύρια άστρα.
Κι ο ίδιος είναι ένας από δισεκατομμύρια γαλαξίες, που υπάρχουν στο σύμπαν.

Πως θες να πιστέψω στον ΕΝΑ Θεό, που μπαίνει στον κόπο, μέσα σ’αυτή την αχανή έκταση, ν’ασχολείται με σένα και με μένα;

(Ασχετο. Αλλά το διάβασα και μ’άρεσε..)

Πέμπτη, 25 Σεπτεμβρίου 2008

Ζωντανοί vs virtual συλλογικοί χώροι

Ημασταν δυο-τρεις, υποκριτές τελικά, σ’έναν μικρό Δήμο της χώρας μας, που είπαμε πως δεν πάει άλλο νάμαστε μόνοι και αποφασίσαμε να γίνουμε περισσότεροι. Ετσι, καθήσαμε -ο ένας δηλ. με τις ιδέες των άλλων δύο- και γράψαμε το παρακάτω Κάλεσμα, για τη δημιουργία ενός ζωντανού, κι όχι virtual, Συλλογικού Χώρου. Το πνεύμα μας ήταν ότι δεν θέλαμε ούτε προέδρους, ούτε εκλεγμένους αντιπροσώπους. Και ότι ο σκοπός του θα καθοριζόταν από τις επιθυμίες όσων συμμετέχουν. Επειδή, όμως, εμείς αποδειχθήκαμε ελλειμματικοί στα οργανωτικά, και εν ολίγοις κολλήσαμε, προσφέρουμε τη σκυτάλη σε άλλους πιο ζωντανούς, έτοιμους και ικανούς. Αν προχωρήσει κανείς στη Θεσσαλονίκη, ας φωνάξει κι εμάς …

ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ – ΔΡΑΣΕΙΣ

Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ζώο, οπότε η συνεργασία, η επικοινωνία, η συμμετοχή στα κοινά και η συλλογική έκφραση είναι το ζητούμενο.
Το κάλεσμα απευθύνεται σε όλους τους κατοίκους του ευρύτερου Δήμου και περιχώρων.
Σκοπός είναι η δημιουργία ενός Συλλογικού Xώρου έκφρασης και δημιουργίας, και στόχος η δυνατότητα παρέμβασης και κατάθεσης στο κοινωνικό γίγνεσθαι της περιοχής (με κυρίαρχο ίσως θέμα τις Σκουριές, μια οικολογική βόμβα που κρέμεται πάνω από τα κεφάλια μας).
Η πολιτική, ιδεολογική ή θρησκευτική ταύτιση των φρονημάτων των συμμετεχόντων δεν είναι προαπαιτούμενο. Τουναντίον η ποικιλία αυτών αντιπροσωπεύει την πραγματική κοινωνία μας στην οποία ζούμε και εμείς επιδιώκουμε την επικοινωνία με το σύνολο της κοινωνίας. Προαπαιτούμενο όμως είναι ο σεβασμός στην ετεροδοξία του άλλου και ζητούμενο η άρθρωση τεκμηριωμένου λόγου και η πειθώ του άλλου.
Ο Χώρος δεν έχει ανάγκη από αιρετούς ή χαρισματικούς ηγέτες, διαφωτιστές ή εκπροσώπους. Η εκπροσώπηση, όποτε χρειασθεί, θα είναι συλλογική και κατά περίπτωση, ο συντονισμός των συζητήσεων θα γίνεται εκ περιτροπής από διαφορετικούς συμμετέχοντες και η ανάληψη των διαφόρων δράσεων θα γίνεται από εθελοντές με τις αντίστοιχες ικανότητες.
Ενδεικτικές δράσεις και τρόπος λειτουργίας του Χώρου είναι οι κάτωθι:
- Κατάρτιση προγράμματος παρουσιάσεων και συζητήσεων, με θέματα σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων, σε εβδομαδιαία ή 15ήμερη βάση. Το πρόγραμμα, οι εισηγητές εκ των συμμετεχόντων και 1-2 ενδεικτικά βιβλία ή άρθρα θα γνωστοποιούνται εκ των προτέρων για την προετοιμασία του συνόλου. Στο πρόγραμμα αυτό θα παρεμβάλλονται ενδεχομένως ενημερώσεις από αιρετούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, για τις αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Επίσης, είναι δυνατόν να προσκαλούνται ειδικοί για κάθε θέμα, όχι για από καθέδρας ομιλίες αλλά για τον εμπλουτισμό του διαλόγου.
- Με βάση τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων αναμένεται να σχηματισθούν επιμέρους ομάδες για δράσεις, όπως η λειτουργία ραδιοφωνικού σταθμού τοπικής εμβέλειας, η παρακολούθηση περιβαλλοντικών θεμάτων (διαχείριση σκουπιδιών του Δήμου, υδάτινοι πόροι, ...), η έκδοση έντυπου συλλογικής έκφρασης, καλλιτεχνικές ομάδες, κλπ.
- Δημιουργία μίνι κινηματογραφικής λέσχης με προβολές ταινιών και συζητήσεις επί των ταινιών.
- ....
Ο Συλλογικός Χώρος θα είναι ανοικτός σε καθένα που επιθυμεί να συμμετέχει. Οι όποιες αποφάσεις θα λαμβάνονται με ομοφωνία και μόνο όταν ο εξαντλητικός διάλογος αποτυγχάνει να επιτύχει ομοφωνία, θα λαμβάνονται με πλειοψηφία 4/5 των παρευρισκομένων. Τυχόν περιχαράκωση του ή αδυναμία ευαισθητοποίησης και συμμετοχής του κόσμου, θα είναι σύμπτωμα δυσλειτουργίας και αποτυχίας του.
Τα όποια έξοδα λειτουργίας του θα καλύπτονται από τις εισφορές των συμμετεχόντων, ή από εκδηλώσεις που θα κάνει ο συλλογικός χώρος.
Το πρόβλημα της στέγασης θα επιδιωχθεί κατ’αρχάς να λυθεί από την χρήση υφιστάμενων χώρων, που θα ζητηθούν από τους φορείς στους οποίους ανήκει η διαχείριση (Πολιτιστική εταιρεία, Δήμος, Σχολεία, κλπ). Σε δεύτερη φάση θα πρέπει οπωσδήποτε να αναζητηθεί κάποια στέγη, συγκεκριμένων προδιαγραφών, όπως αυτές θα προκύψουν στην πορεία.

Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου 2008

Ηνωμένες «Σοσιαλιστικές» Πολιτείες της Αμερικής...

Όταν το προηγούμενο Σάββατο ο πρόεδρος Μπούς έδεινε τη συνέντευξη τύπου για την αναγκαιότητα του Ταμείου Επενδύσεων σε απαξιωμένους τίτλους του τραπεζικού συστήματος, ήθελε να επιρρεάσει την δημοκρατική πλειοψηφία της γερουσίας και να περάσει το μέτρο στην κοινή γνώμη. Το να προικοδοτήσεις με 700 δις δολλάρια το ενλόγω Ταμείο θα μπορούσε να εκληφθεί και ως δωρεά στους τραπεζίτες.
Η γερουσία δια στόματος του δημοκρατικού γερουσιαστή Charles Schumer εκφράστηκε: «Είναι ένα καλό σχέδιο που μπορεί να σταθεροποιήσει γρήγορα τις αγορές. Είναι λυπηρό, ωστόσο, το ότι δεν προβλέπεται καμμία προστασία και για τους φορολογούμενους ή τους ιδιοκτήτες ακινήτων». Λίγες εβδομάδες πριν τις εκλογές έπρεπε, ως αντιπολιτευόμενος γερουσιαστής, να δείξει και λίγη κοινωνική ευαισθησία!
Ενώ, όμως, για τους τραπεζίτες ο πρόεδρος υπήρξε τόσο γενναιόδωρος, για το κοινό υπήρξε ένας κοινός ...εκβιαστής:
προσπάθησε να πείσει το κοινό ότι τα χρήματα που θέλει να διαθέσει θα αποδειχθούν τελικά …φθηνή λύση. Γιατί αν δεν τα διαθέσει, η κοινωνία θα αντιμετωπίσει απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, απαξίωση των ακινήτων και κλείσιμο της κάνουλας των καταναλωτικών δανείων.

Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι ο επιχειρηματικός κόσμος, τις τελευταίες δεκαετίες, σύσσωμος διεκδικούσε λιγότερο κράτος, ενώ είχε γίνει αλεργικός στην ύπαρξη οιουδήποτε ελεγκτικού μηχανισμού. Είχε γίνει σύνθημα το σλόγκαν της Μάργκαρετ Θάτσερ «δουλειά της κυβέρνησης δεν είναι να μπλέκεται στις δουλειές» (“the business of government is not the government of business”.

Εχει σημασία, επίσης, να θυμηθούμε πως ξεκίνησε όλη αυτή η κρίση. Γιατί πρόκειται για κρίση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η οποία ήδη άγγιξε και την πραγματική οικονομία. Ενός τομέα στον οποίο συνυπάρχουν οι εμπορικές τράπεζες με την καταθετική βάση και την ευρεία διασπορά των εσόδων τους, μαζί με τις επενδυτικές τράπεζες.
Αξιοσημείωτο ότι αυτές οι τελευταίες θεσμοθετήθηκαν αμέσως μετά την κρίση του 1929, προκειμένου να …προστατέψουν το τραπεζικό σύστημα από κρίσεις σαν αυτή που μόλις είχε περάσει. Η λογική τους ήταν ότι έπρεπε να εξειδικευθούν σε τραπεζικά ιδρύματα που παίρνουν μακροπρόθεσμες θέσεις στην χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.
Η υπερσυγκέντρωση και εξειδίκευση αυτών των επενδυτικών οργανισμών σε συνδυασμό με την απορύθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους, έκανε τους οργανισμούς αυτούς για πολλές δεκαετίες το καύχημα των ΗΠΑ παγκοσμίως. Bear Stearns, Lehman Brothers, Goldman Sachs, Merrill Lynch, Morgan Stanley: πέντε οργανισμοί που είχαν αποκτήσει, χολυγουντιανή σχεδόν, φήμη παγκοσμίως. Τόσο λόγω των εργασιών και των κερδών που κατέγραφαν, αλλά κι εξαιτίας των «τρελλών» bonus που κέρδιζαν οι 170 χιλ.εργαζόμενοι τους. Το 2006 οι εργαζόμενοι μόνο μοιράστηκαν 36 δις δολ. ως bonus, με τους πρωταθλητές εξ αυτών να κερδίζουν, εξτρά αμοιβή, άνω των 100 εκατ.δολ.
Μέσα σε λίγους μήνες εξαφανίστηκαν και οι πέντε: η Lehman Brothers πτώχευσε, η Bear Stearns εξαγοράσθηκε από την JP Morgan με την εγγύηση του αμερικάνικου δημοσίου, η Merrill Lynch απορροφήθηκε άρον-άρον από την Bank of America, ενώ οι Morgan Stanley και Goldman Sachs μετατράπηκαν σε εταιρείες holding -για να επωφεληθούν και του νέου Ταμείου που ανακοίνωσε το αμερικάνικο δημόσιο.

Για να ξαναγυρίσουμε στο πώς ξεκίνησε αυτή η κρίση, πρέπει να πούμε ότι μετά την χρηματιστηριακή κρίση του 2000, η οικοδομική δραστηριότητα λειτούργησε ως ατμομηχανή της αμερικάνικης οικονομίας. Τα επιτόκια λόγω της κρίσης είχαν φθηνύνει πολύ και ο μέσος αμερικάνος έβλεπε πλέον ως εφικτό το όνειρο να αποκτήσει το «δικό του κεραμίδι». Τα δάνεια δινόταν αφειδώς, δημιουργώντας μεγάλη ζήτηση για κατοικίες, με αποτέλεσμα οι τιμές των τελευταίων να εκτοξεύονται. Οι τράπεζες έδιναν δάνεια, έχοντας ως εξασφάλιση τα ίδια τα σπίτια, η αξία της οποίας χρόνο με το χρόνο μεγάλωνε. Ηταν τόσο ευτυχείς που για να βρούν πρόσθετα κεφάλαια, κατέφυγαν στη λύση της τιτλοποίησης: δανείζονταν από τις επενδυτικές τράπεζες, δίνοντας ως ενέχυρο πακέτα των στεγαστικών δανείων που είχαν χορηγήσει. Πολλές από τις δανειζόμενες τράπεζες όμως, στην προσπάθεια τους να αυξήσουντο περιθώριο κέρδους τους, άρχισαν να απευθύνονται και στην χαμηλότερη οικονομικά πελατεία, η οποία ήταν διατεθειμένη να πληρώνει και 1 και 2% επιτοκίου παραπάνω. Οι τράπεζες επαναπαυόμενες στο ότι οι τιμές των ακινήτων θα ανεβαίνουν συνεχώς και ότι σε περίπτωση μη εξυπηρέτησης ενός τέτοιου δανείου τα λεφτά θα καλυπτόταν από την ρευστοποίηση του σπιτιού, χορηγούσαν στεγαστικά ακόμη και σε «ζητιάνους». Μέχρι που ήλθε η κόπωση της ζήτησης νέων κατοικιών από τους καταναλωτές και η υπερπροσφορά από την άλλη όλο και περισσότερων οικιστικών προγραμμάτων. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων, είχε ως αποτέλεσμα την σταδιακή μείωση των τιμών τα ακινήτων, η οποία στη διετία 2006-2008 ανήλθε σε 20%. Η φτωχή πελατεία δεν πλήρωνε, οι εμπορικές τράπεζες δεν μπορούσαν στους πλειστηριασμούς να πάρουν πίσω τα λεφτά τους και οι επενδυτικές τράπεζες καλούνταν να καταγράψουν ως ζημίες δις δολ., εξ αιτίας αυτής της κατάστασης.
Χιλιάδες εξώσεις οικογενειών κάθε μήνα ήταν το άμεσο και τεράστιο κοινωνικό τίμημα των άψυχων αριθμών και της «αοράτου χειρός» της αγοράς. Δισεκατομμύρια δολ έχουν προσφερθεί με ποικίλους τρόπους, με στόχο να ενισχυθεί το τραπεζικο-ασφαλιστικό σύστημα, σε βαθμό που κάποιοι κακεντρεχείς ν’αρχίσουν να μιλούν για Η’Σ’ΠΑ -Ηνωμένες «Σοσιαλιστικές» Πολιτείες της Αμερικής.
Δισεκατομμύρια δολ των απλών φορολογουμένων για να σωθούν επιχειρήσεις απλών … μετόχων, οι οποίοι ενώ τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν πάμπλουτοι εισπράττοντας τεράστια κέρδη, σήμερα δεν τους ζητά κανείς να πληρώσουν. Τουναντίον, ενισχύοντας κεφαλαιακά τις επιχειρήσεις τους προστατεύονται οι μετοχές τους. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που εύστοχα αποκαλέστηκε «ιδιωτικοποίηση των κερδών - κοινωνικοποίηση των ζημιών». Μόνο με την ανακοίνωση της διάθεσης των 700 δις για το «μάζεμα» των προβληματικών τίτλων, τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου κατέγραψαν την προηγούμενη Παρασκευή ιστορικά ποσοστά ανόδου (της τάξης του 8%), με τις τράπεζες -π.χ. στην Αγγλία- να ανεβαίνουν μέχρι και 40%. Από την άνοδο των χρηματιστηρίων αθξήθηκε με άμεση αριθμητική σχέση η αξία της περιουσίας των μετόχων, ενώ οι «μη έχοντες» συνεχίζουν να υφίστανται, άστεγοι-άφραγκοι-αδαείς, ένα σκληρό σήμερα και να αγωνιούν τρομοκρατημένοι για ένα αύριο, μιας κρίσης που εκτιμάται ότι έχει να ξεδιπλώσει και άλλα πολύ σοβαρά επεισόδια.

Παρασκευή, 19 Σεπτεμβρίου 2008

...αποδόθηκε σε ανθρώπινο λάθος

Στην δεκαετία 1996-2006 οι τιμές των κατοικιών στην Αμερική αυξήθηκαν με ένα ρυθμό (70%) που έσπαγε προκλητικά την τάση των τελευταίων 100 χρόνων.
Τα τελευταία δύο χρόνια, με το ξέσπασμα της κρίσης, η πτώση της αξίας των ακινήτων στην Αμερική υπολογίζεται σε 20%.

Και στην αφετηρία της σημερινής παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης βρίσκονται ακριβώς τα ενυπόθηκα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης.

Τόσοι ικανοί επιστήμονες και πολιτικοί στην τεχνοκρατική αυτή χώρα δεν είδαν την παράλογη αύξηση των ακινήτων, ώστε να πάρουν κάποια μέτρα να περιορίσουν τη φούσκα?
Τόσα ινστιτούτα και στελέχη υπουργείων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν ότι με μία πτώση 20% μόνο θαρχόταν τέτοια καταστροφή?

Κάποιοι σήμερα ενοχοποιούν για την όλη κρίση όχι τους πολιτικούς και τα επιστημονικά φερέφωνα τους, αλλά κάποιους «ανεπαρκείς», «λαίμαργους», «υψηλά αμειβόμενους» εργαζόμενους –από τους χρηματιστές, μέχρι τον Γκρίνσπαν που δεν πρόβλεψε...

Λες και όταν καταρρέει μια μηχανή έχει νόημα να κατηγορούμε το «Α» ή το «Β» γρανάζι της. Η μηχανή –ο καπιταλισμός- έχει πρόβλημα. Και τα θύματα της κατάρρευσής της είναι πάλι πάρα πολλά.

Οι κρατικοποιήσεις των ζημιογόνων εταιρειών, είναι η άλλη πλευρά του νομίσματος των ιδιωτικοποιήσεων των κερδών. Οι σημαίες του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού δεν έχουν υποσταλεί ούτε εκατοστό.

Η σημερινή χρηματοοικονομική κρίση έχει δρόμο μπροστά της. Αναμένεται να χτυπήσει την πραγματική οικονομία της υφηλίου και να επιδεινώσει τις επιμέρους κρίσεις (ανεργία, ασφαλιστικό σύστημα, αναδιανομή εισοδήματος, κλπ).