Τρίτη, 8 Δεκεμβρίου 2009

Απλά μαθήματα πολιτικής οικονομίας

[Παρόλο που δεν συμφωνώ με το «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά», στη συνέχεια θα προσπαθήσω να κωδικοποιήσω τα πρόσφατα διαβάσματα μου για την παγκόσμια οικονομική κατάσταση. Εύχομαι να κάνω λάθος, αλλά τα πράγματα μου βγαίνουν λίγο μαύρα. Και το κακό είναι ότι δεν βγαίνουν μαύρα μόνο σε μένα. Μακάρι να είναι η τυπική απαισιοδοξία των αριστερών. Στην τελική, όμως, δεν είναι κακό να είναι κανείς ενήμερος και για το κακό σενάριο. Ειδικά, όταν σ’αυτό παίζει και ο πόλεμος. Αν μη τι άλλο θα είναι υποψιασμένος, αν και όταν τα πράγματα κατατείνουν στην επαλήθευση του].




Το πρόβλημα ξεκινά από το χρήμα και κυρίως από το γεγονός ότι, πέρα από μέσο μέτρησης αξιών και μέσου ανταλλαγής, αποτελεί και μέσο αποταμίευσης πλούτου.
Μέχρι το 1945, όλα τα νομίσματα είχαν την αντιστοιχία τους σε ισοδύναμο χρυσού. Τη χρονιά εκείνη, με τη συμφωνία του Μπρέτον-Γουντς, το δολλάριο αντικατέστησε το χρυσό, αποτελώντας το ίδιο τη βάση για ένα σύστημα μεταβαλλόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών των άλλων νομισμάτων. Το δολλάριο κράτησε σ’εκείνη τη φάση αντιστοίχιση στον χρυσό, την οποία όμως εγκατέλειψε κι αυτό την δεκαετία του ’70. Όπως είναι αυτονόητο, οι αποφάσεις αυτές δεν λήφθηκαν τυχαία και δεν είναι καθόλου αθώες.

Από το ’45 και μετά, το παγκόσμιο σύστημα λειτουργεί και αποταμιεύει τον πλούτο του σε δολλάρια. Οι ΗΠΑ, δηλ. η Κεντρική Τράπεζα (FED), που ασκεί την νομισματική πολιτική της χώρας, είχαν την παγκόσμια εξουσία να ελέγχουν την ποσότητα και την αξία του νομίσματος στο οποίο αποταμίευε η υφήλιος. Η επιβολή το δολλαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος αποτελεί την σημαντικότερη παράμετρο της εξουσίας που επέβαλλαν οι ΗΠΑ στον κόσμο, ως η ισχυρότερη οικονομική και στρατιωτική δύναμη, μετά τη λήξη του δεύτερου παγκόσμιου πόλεμου.

Σε όλη τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου οι μόνες χώρες που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την μονοκρατορία του δολλαρίου, οι ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, λούφαζαν, επειδή η κομμουνιστική απειλή ήταν έξω από την πόρτα τους. Οι ΗΠΑ είχαν αναλάβει εργολαβικά τον εξοπλιστικό ανταγωνισμό που γονάτισε και την πρώην ΕΣΣΔ. Για την χρηματοδότηση του πολυέξοδου πυρηνικού προγράμματος, σε μια διαρκώς και τεχνηέντως ενίοτε επαπειλούμενη ισορροπία τρόμου, οι ΗΠΑ απολάμβαναν το δικαίωμα της αποδοχής του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος. Μετά την «απελευθέρωση» των χωρών του «σιδηρού παραπετάσματος», προσδέθηκαν κι αυτές στο άρμα του δολλαρίου, πεπεισμένες ότι το πράσινο νόμισμα θα τους έφερνε όλα τα καταναλωτικά αγαθά κι ευημερία που είχαν μέχρι τότε στερηθεί.

Το ερώτημα είναι το γιατί και πώς, χώρες, όπως η Κίνα και οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, βρέθηκαν να έχουν όλο τον αποθεματικό πλούτο τους σε δολλάρια. Και είναι σήμερα όμηροι των εξελίξεων του χρηματοπιστωτικού κραχ που μαστίζει τις ΗΠΑ και των όποιων αποφάσεων κληθεί να λάβει η FED. Αν αφήσουμε τους Αραβες κατά μέρος ως διαπλεκόμενες με τις ΗΠΑ αυταρχικές εξουσίες, η περίπτωση της Κίνας που ηγείται των προσπαθειών και ασκεί τις μεγαλύτερες πιέσεις για την υιοθέτηση ενός νέου παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, είναι πιο δύσκολο να ερμηνευτεί. Εχει γραφεί ότι υπήρξε μυστική συμφωνία σε υψηλότατο επίπεδο για να ενορχηστρωθεί μαζική εισροή αμερικάνικων κεφαλαίων άμεσων επενδύσεων και τεχνογνωσίας στην Κίνα, με αντάλλαγμα η Κίνα να επενδύει τα δολλάρια της εργασίας του λαού της, των εξαγωγών της, σε αξιόγραφα του αμερικανικού δημοσίου. Ακόμη, όμως, κι αν θεωρήσουμε ότι το σενάριο αυτής της μυστικής συμφωνίας είναι συνομωσιολογικού χαρακτήρα κι ότι η ανάπτυξη της Κίνας οφείλεται αποκλειστικά στο εκπαιδευμένο και φθηνό εργατικό δυναμικό της, που προσέλκυσε αυθόρμητα τα ξένα κεφάλαια, είναι δύσκολο να σκεφθούμε το πώς αυτή η κομμουνιστική, εχθρική εξ ορισμού χώρα, επένδυσε το μεγαλύτερο μέρος των αποθεματικών της σε δολλάρια. Οπως και νάχει, η εμφάνιση της Κίνας ως ισχυρής βιομηχανικής δύναμης εξυπηρέτησε τις τελευταίες τρείς δεκαετίες το καπιταλιστικό σύστημα της δύσης.

Μετά την βύθιση του περιθωρίου κέρδους στην πραγματική οικονομία, την αποδέσμευση του δολλαρίου από τον χρυσό και την τεράστια ρευστότητα των πετροδολλαρίων, οι μεν επιχειρήσεις ξεκίνησαν μια μαζική μετακόμιση της παραγωγής προς τις χώρες χαμηλού κόστους, οι δε τραπεζίτες των ΗΠΑ σχεδίασαν το μεγαλύτερο παγκόσμιο καζίνο. Το κόλπο εδώ ήταν η ανεξέλεγκτη πλέον δημιουργία νέου χρήματος από τις αμερικάνικες κατ’αρχήν τράπεζες, μέσω της λεγόμενης μόχλευσης (leverage) στην ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά των παραγώγων χρηματοοικονομικών προιόντων. Μόχλευση είναι το να «παίζει» κανείς μέχρι και επί σαράντα φορές πάνω τα χρήματα που έχει, στα παράγωγα προιόντα. Οπου παράγοντα προιόντα, θα μπορούσε να είναι το στοίχημα ότι ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου θα πέσει κατά 100 μονάδες. Επεσε, κέρδισες εσύ. Ανέβηκε έχασες. Αλλο παράδειγμα παράγωγων προιόντων. Τα τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια που στις ΗΠΑ αποτέλεσαν τον πυροκροτητή της παρούσας κρίσης: ας υποθέσουμε ότι μια τράπεζα δανείζει όχι μόνο όλο το μετοχικό κεφάλαιο της, αλλά και δυο φορές τα χρήματα των καταθετών της, σε στεγαστικά δάνεια. Επειδή στο σημείο αυτό «πλαφονάρει» σύμφωνα με τις εποπτικούς κανόνες και προκειμένου να μη επιβραδύνει την ανάπτυξη της, μαζεύει όλα τα στεγαστικά δάνεια που έχει χορηγήσει και τα υποθηκεύει για να εκδώσει τίτλους, τους οποίους πουλά σε ασφαλιστικά ταμεία, μικρότερες τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες επενδυτές. Ετσι, δανείζεται όλα τα χρήματα που είχε ήδη δανείσει, «μηδενίζει τον μετρητή» και ξαναξεκινά από την αρχή, διπλασιάζοντας το τοκοφόρο μέγεθος της αλλά και τα χρήματα που εκδίδει/«ρίχνει» στην αγορά.

Με τόσο πολύ χρήμα στην αγορά ο κίνδυνος του πληθωρισμού ήταν και είναι τεράστιος. Με τα καταναλωτικά αγαθά όμως που διαμορφώνουν τον πληθωρισμό και το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, συνέβη το αντίθετο. Χάρι στην μετακόμιση της παραγωγής στις χώρες με χαμηλό κόστος, οι καταναλωτές απολάμβαναν χαμηλότερες τιμές για τα αγαθά τους. Ετσι, όλη η πλεονάζουσα ρευστότητα τα τελευταία τριάντα χρόνια στράφηκε στα ακίνητα, τα οποία όντας πεπερασμένα και «αυτόχθονα», πολλαπλασίασαν την αξία τους, δημιουργώντας την μία φούσκα μετά την άλλη (Αγγλία, Ιαπωνία, Ισπανία και οι μοιραίες -λόγω ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων χαμηλής εξασφάλισης- ΗΠΑ).

Το πραγματικό πρόβλημα της συγκυρίας σήμερα, το οποίο όμως εμείς οι απλοί θνητοί δεν «βλέπουμε» στην «πεζή» καθημερινότητα μας, είναι ότι οι ζημίες των δυτικών τραπεζών από τα μεταξύ τους στοιχήματα στις αγορές παραγώγων, ανέρχονται σε τρισ-εκατομμύρια δολλάρια, τη στιγμή που τα πραγματικά κεφάλαια τους είναι κάποια δις. Είναι αυτό το πρόβλημα των ζημιών, που οδήγησε σε χρεοκοπία και κλονισμό παραδοσιακούς και παγκοσμίως «αξιοσέβαστους», μέχρι τότε, τραπεζικούς κολοσσούς. Η επίσημη εν χορώ προπαγάνδα όλων των δυτικών χωρών, είναι ότι τηρουμένων των αναλογιών, σε κάθε χώρα υπάρχουν κάποιες τράπεζες οι οποίες είναι «πολύ μεγάλες για να πτωχεύσουν». Οτι αν πτωχεύσουν οι μεγάλες πολυεθνικές (των ΗΠΑ βασικά) θα είναι το τέλος. Για να μην έχουμε λοιπόν τον κατ’αυτούς «Αρμαγεδώνα», οι απανταχού κεντρικές τράπεζες (FED, ΕΚΤ, κλπ) -οι οποίες σημειωτέον ελέγχονται, στην Αμερική για παράδειγμα, ιδιοκτησιακά και διοικητικά από τις ίδιες τις τράπεζες- προστρέχουν να βοηθήσουν τις ...κυβερνήσεις, να ξεπεράσουν την οικονομική κρίση, δανείζοντας τες κεφάλαια, με τα οποία θα ενισχύσουν κατά κύριο λόγο τις τράπεζες! ‘Η δανείζουν -όπως η ΕΚΤ π.χ.- τις ελληνικές τράπεζες με επιτόκιο 1%, για να χρηματοδοτήσουν αυτές με τη σειρά τους τα ελλείμματα του ελληνικού δημοσίου, τα οποία δημιουργήθηκαν από τα πακέτα σωτηρίας, με επιτόκιο 5%!

Το σημαντικότερο: όλα αυτά τα χρήματα δεν είναι ούτε πράσινα, ούτε μωβ χαρτονομίσματα. Πρόκειται για αέρα κοπανιστό που δημιουργείται στα πληκτρολόγια των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Αυτός ο κοπανιστός αέρας, όμως, μετατρέπεται σε λογιστικές εγγραφές, οι οποίες δημιουργούν τα ελλείμματα στα δημόσια οικονομικά, τα οποία για να κλείσουν, οδηγούν σε περικοπή των δημόσιων παροχών και αύξηση της έμμεσης, κατά κανόνα, φορολογίας, η οποία επιβαρύνει την πλατιά κοινωνία.

Τα τελευταία τριάντα χρόνια με τον ίδιο κοπανιστό αέρα χρηματοδοτούνταν και το εξωτερικό εμπόριο των ΗΠΑ. Ολες οι εισαγωγές αγαθών από την Κίνα, την Ιαπωνία, τις χώρες του Κόλπου, κά, χρηματοδούνταν με τέτοια δολλάρια. Απο το ’89 και μετέπειτα, το μόνο επιχείρημα που συντήρησε αυτή την «απάτη» ήταν η κεκτημένη ταχύτητα και η στρατιωτική υπεροχή-απειλή. Οταν το 80% του διεθνούς εμπορίου γινόταν με δολλάρια, οποιαδήποτε χώρα πουλούσε στην Αμερική, με τα δολλάρια που εισέπραττε αγόραζε από οπουδήποτε επιθυμούσε Η «απάτη» αυτή δεν ενοχλούσε πολύ, λοιπόν, όσο οι ΗΠΑ αποτελούσαν τον μεγαλύτερο καταναλωτή της παγκόσμιας παραγωγής. Το τέλος του παιγνιδιού ήρθε όταν εξαιτίας της τραπεζικής κρίσης στις ΗΠΑ, κόπηκαν τα καταναλωτικά δάνεια και μαζί μ’αυτά η αθρόα κατανάλωση. Η «απάτη», πλέον, δεν μπορεί να γίνεται αδιαμαρτύρητα ανεκτή. Το μόνο που σώζει τις ΗΠΑ από την κατακραυγή είναι η αδυναμία των απανταχού κυβερνήσεων και ελίτ να εξηγήσουν στους λαούς τους, το πώς πιάστηκαν για τόσα πολλά χρόνια «κώτσοι» κι επένδυσαν την εθνική αποταμίευση (βλ.συντάξεις) στο πράσινο νόμισμα, που χάνει συνεχώς την αξία του. Δεν υπάρχει πλέον σοβαρός οικονομολόγος που να μην θεωρεί την αμερικάνικη οικονομία, αν όχι στα πρόθυρα χρεωκοπίας, πάντως σίγουρα εγκλωβισμένη στην παγίδα ενός τεράστιου χρέους που είναι απίθανο ότι θα μπορέσει ποτέ να αποπληρώσει. Εμείς οι απέξω που ταιζόμαστε μόνο με τα ψίχουλα της έγκυρης πληροφόρησης, το μόνο που καταλαβαίνουμε είναι ότι έχουμε να κάνουμε, πλέον, με μια αυτοκρατορία σε παρακμή.

Εκτός από τις ΗΠΑ, όμως, και πολλές χώρες από την Ευρωπαική Ενωση τα επόμενα δύο χρόνια εκτιμάται ότι θα αυξήσουν το δημόσιο χρέος της στα ίδια επίπεδα με το σημερινό δικό μας χρέος, για το οποίο τόση φασαρία κάνει σήμερα κι εξ αιτίας της οποίας καλούμαστε οι εργαζόμενοι να πληρώσουμε με περικοπές και πρόσθετη φορολογία. Την ίδια στιγμή που ο χορός της αποβιομηχάνισης με την μετακόμιση των παραγωγικών μονάδων, κυρίως στην Κίνα, καλά κρατεί. Ευτυχώς που οι αλλαγές αυτές, για να είναι υποφερτές χωρίς κοινωνικές επαναστάσεις, διαρκούν δεκαετίες κι εμείς δεν θα υπάρχουμε να ζήσουμε την ζοφερή εξέλιξη αυτών των τάσεων.

Το δυτικό καπιταλιστικό σύστημα ζει την χειρότερη οικονομική κρίση του. Η κρίση αυτή, όμως, δεν είναι παγκόσμια, όπως λανσάρεται από τα επίσημα Μέσα Μαζικής Εξημέρωσης. Η Κίνα και η Ινδία τρέχουν με ρυθμούς ανάπτυξης 7% φέτος. Η Λατινική Αμερική στο σύνολο της σχεδόν έχει αποπληρώσει τα χρέη της στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η οικονομική διείσδυση της Κίνας στην Αφρική γίνεται βάσει συμφωνιών που δημιουργούν προυποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης και στην μαύρη ήπειρο. Ενώ το «από Νότο σε Νότο» εμπόριο αναπτύσσεται με τοπικά νομίσματα, σε μια προσπάθεια απεξάρτησης από τη Δύση και αμοιβαίας τόνωσης των τοπικών οικονομιών.

Οι ΗΠΑ δεν κάνουν χρήση πυγμής σήμερα για να επιβάλλουν το δολλάριο ως μέσο διεθνούς συναλλαγής. Αρχισαν, μάλιστα, στα διεθνή οικονομικά φόρα να αποδέχονται και την θέσπιση του νέου διεθνούς αποθεματικού νομίσματος, αποτελούμενο από καλάθι νομισμάτων. Με το τεράστιο ειδικό βάρος, όμως, που έχουν αυτή τη στιγμή, ως η μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά, υπαγορεύουν στον κόσμο ότι όποιος θέλει να πουλήσει σ’αυτή την αγορά θα πληρωθεί με δολλάρια. Εν γνώσει του ότι αυτά τα δολλάρια δεν θα είναι παρά δανεικά που θα αυξήσουν κι άλλο το χρέος της χώρας. Το οποίο χρέος, κάποια τρίτη χώρα θα κληθεί πάλι να χρηματοδοτήσει. Κι εδώ είναι που αρχίζει το πρόβλημα.

Το ότι οι ΗΠΑ είναι υπερχρεωμένες και οι διεθνείς πιστωτές τους είναι εγκλωβισμένοι σ’αυτό το δανεισμό και ψάχνουν εναγωνίως οδούς διαφυγής είναι γεγονός. Θεωρείται πλέον ζήτημα χρόνου το πότε οι ΗΠΑ, είτε δεν θα μπορούν να βρουν πιστωτές για τα πρόσθετα χρέη, είτε θα αρνηθούν την εξυπηρέτηση του υφιστάμενου χρέους. Το πότε δηλ.θάρθει η στιγμή της χρεωκοπίας. Το επόμενο ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ θα κηρύξουν, έτσι απλά, πτώχευση χωρίς να προσφύγουν στην στρατιωτική ισχύ που διαθέτουν. Το δεύτερο είναι πόσο δύσκολα εμείς, -η κοινή (όπως, γυναίκα) γνώμη, με την έλλειψη πληροφόρησης που έχουμε και εθισμένοι στα αφιόνια της μαζικής προπαγάνδας- θα συνηγορήσουμε σε ένα πόλεμο π.χ. ενάντια στους «σχιστομάτηδες», επειδή θα μας έχουν κλέψει όλες τις δουλειές και την ευημερία μας.

Εμείς, που δεν έχουμε καταλάβει ότι οι μεσαιωνικοί ραντιέρηδες του σήμερα δεν νοιάζονται για το που θα παράγονται τα αγαθά κι αν τα μερίσματα τους έρχονται με έμβασμα από την Κίνα ή από το Κονγκό.
Εμείς, που δεν θα έχουμε ακόμα συνειδητοποιήσει, ότι με την πρόοδο της επιστήμης και της ρομποτικής ειδικότερα, μπορούμε να διατηρήσουμε και να βελτιώσουμε το βιοτικό μας πρόβλημα, εργαζόμενοι πολύ λιγότερες απ’ότι σήμερα ώρες.
Εμείς, που δεν αποφασίσαμε ακόμη να διεκδικήσουμε συλλογικό έλεγχο πάνω στα μέσα παραγωγής και στους μηχανισμούς της αγοράς που διαφεντεύουν τη ζωή μας.
Εμείς, οι "ψαγμένοι", που θεωρούμε ποταπό να μελετούμε την "πεζή" αλλά μακάβρια λογική του χρήματος.

Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου 2009

Το παζλ της οικονομικής επικαιρότητας

Το Ecofin σήμερα (02/12/09) θα αποφασίσει και τυπικά την υπαγωγή της Ελλάδας στο άρθρο 104/8 της Ευρωπαικής Συνθήκης, στο άρθρο της περίφημης Επιτήρησης, στο οποίο εντάσσεται η χώρα/μέλος που δεν πήρε τα απαραίτητα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος κάτω απ’το 3%.  
Τον Φεβρουάριο είναι προγραμματισμένο να περάσει στο άρθρο 104/9, οπότε θα πρέπει να στέλνει σε τριμηνιαία βάση τα στοιχεία για την πορεία του προϋπολογισμού στις Βρυξέλλες, αλλά και για την πορεία υλοποίησης των μέτρων που θα ληφθούν.  
Ομως, «η ένταξη της Ελλάδας στο άρθρο 104/11, όπου είτε θα πληρώνει πρόστιμο είτε θα υπάρξει περικοπή των κοινοτικών κονδυλίων, αν και θεωρείται δύσκολο να γίνει, δεν αποκλείστηκε κατηγορηματικά από αρμόδιους παράγοντες του υπουργείου» (!!!).  

Την Πέμπτη 03/12/09 το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), από κοινού με την Κομισιόν, θα πραγματοποιήσουν επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα! Θα παν στο Εθνικό Λογιστήριο, θα κατεβάσουν τα βιβλία μας να τα ξεψαχνίσουν και να κάνουν τις "συστάσεις" τους. «Ο σκοπός της παρουσίας τους στην Ελλάδα είναι να διαπιστώσουν τις προθέσεις της νέας κυβέρνησης σχετικά με τη λήψη των απαραίτητων διαρθρωτικών μέτρων που θα οδηγήσουν σε μία διατηρήσιμη μείωση του ελλείμματος». 
 (Συγγνώμη: στα χρόνια της νεοδημοκρατικής απογραφής και επιτήρησης οι τηλεοράσεις μας είχαν λυσσάξει με την επιτήρηση. Ακούσατε τίποτα αυτές τις μέρες απ΄τα Μέσα Μαζικής εΞημέρωσης?)


Όταν μια χωρά πτωχεύει μπαίνει υπό την εποπτεία του ΔΝΤ, γίνεται μια ρύθμιση χρεών και της επιβάλλουν ποια πολιτική και πως θα την ακολουθήσει. Με λίγα λόγια, ένα έργο που το βλέπουμε συνέχεια τα τελευταία σαράντα χρόνια, η χώρα χάνει μέρος της ανεξαρτησίας της. Στην περίπτωσή μας, χάρη της ευρωζώνης, μπήκαμε υπό την αυστηρή εποπτεία της Κομισιόν και της Eurostat. Αυτό σημαίνει ότι για την αύξηση των συντάξεων, του μισθού των δασκάλων και τους φόρους που θα πληρώσουμε, θα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα ο λόγος της Φράου Μέρκελ από όχι της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης.


Με το χρέος μας να έχει ξεπεράσει τα 290 δις Ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της BIS (Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών στοιχεία Ιουνίου) τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών τριών μόνο χωρών της ευρωζώνης (Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας), είναι «φορτωμένα» με 122 δισ. ευρώ ελληνικών κρατικών ομολόγων. Περίπου τα μισά...Αυτές οι τράπεζες  βλέποντας να αυξάνει ο επενδυτικός κίνδυνος και οι ζημιές τους από την παρακράτηση αυτών των ομολόγων που έχουν, ασκούν πιέσεις στις κυβερνήσεις τους και την Κομισιόν για «να υποχρεωθεί η Ελλάδα σε αυστηρότερη δημοσιονομική πολιτική".

Η οικονομική επικαιρότητα του τελευταίου δεκαπενθήμερου που προηγήθηκε των παραπάνω εξελίξεων της επιτήρησης ήταν πολύ πυκνή. Τα κομμάτια του παζλ πέφταν στο τραπέζι μέρα παρά μέρα, αλλά το σενάριο του έργου που παίχθηκε δυσανάγνωστο. Aς προσπαθήσουμε να τα βάλουμε σε τάξη, μπας και δούμε την εικόνα, που τόσο εντέχνως μας κρύβουν τα Μέσα:

Στις 15/11 διαβάσαμε ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες κλήθηκαν να διαχειριστούν τη χειρότερη δοκιμασία μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης: τη σταδιακή αντικατάσταση των 40 δισ. ευρώ που έχουν αντλήσει από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων, τα 28,5 δισ. ευρώ, λήγουν τον προσεχή Ιούνιο. «Στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου της ΕΚΤ οι εγχώριες τράπεζες είτε δεν θα συμμετάσχουν είτε θα αντλήσουν περιορισμένα κεφάλαια, καθώς η Τράπεζα της Ελλάδος έχει βάλει φραγμό στην άντληση πρόσθετων κεφαλαίων από την ΕΚΤ θεωρώντας ότι έχουν κάνει κατάχρηση». Για την στάση του αυτή ο κος Προβόπουλος, ως τοποτηρητής των ξένων συμφερόντων στη χώρα μας, σχολιάστηκε επωνύμως με κολακευτικότατα σχόλια από τους Financial Times.


«Οι ελληνικές τράπεζες έκαναν κατάχρηση της χρηματοδοτικής βοήθειας της ΕΚΤ όχι τόσο γιατί αντιμετώπιζαν πρόβλημα ρευστότητας όσο για την αποκόμιση «εύκολων» κερδών εκμεταλλευόμενες τις επιτοκιακές διαφορές». Στην παραπάνω συνέντευξή του στην «Κ», ο κ. Προβόπουλος επισήμανε επίσης ότι "αν κάποιες τράπεζες εκμεταλλεύονται τη συγκεκριμένη ρευστότητα, δίκην κερδοσκοπικού arbitrage, δεν πράττουν σωστά".


Ας σημειωθεί εδώ ότι η  Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να καταργήσει το έκτακτο πρόγραμμα παροχής 12μηνων δανείων στον κλάδο, με βασικό επιτόκιο 1%.  Οπως υποστηρίζει το Bloomberg, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τις πλέον ευάλωτες οικονομίες της Ευρωζώνης, όπως είναι η Ιρλανδία και η Ελλάδα, που προς το παρόν ευνοούνται από τα έκτακτα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των τραπεζών, διότι πολλά από αυτά τα κεφάλαια διοχετεύονται στην αγορά κρατικών ομολόγων για τη χρηματοδότηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Σημειώνεται ότι με την χρηματοδότηση αυτή διαπράχθηκε ένα μεγαλύτερο σκάνδαλο του πακέτου των 28 δις: οι ελληνικές τράπεζες έκαναν κατάχρηση αυτής της διευκόλυνσης, αντλώντας μεγαλύτερο ποσοστό από αυτό που δικαιούμασταν ως χώρα, τη στιγμή που για μικρότερα του έτους διαστήματα ο δανεισμός τους θα τους κόστιζε φθηνότερα. Το δημόσιο πλήρωνε για τα ομόλογα του 5% στις τράπεζες που τα αγόραζαν, αυτές χέρι-χέρι τα ενεχυρίαζαν στην ΕΚΤ όπου δανειζόταν με 1%. Κέρδος 4% με πελάτη το δημόσιο, χωρίς να αγγιχθεί καθόλου η ρευστότητα των!!!

Τις ίδιες ημέρες ο ξένος τύπος, εν χορώ με τις εταιρείες αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας μας, προανήγγειλαν την πτώχευση μας!. Με την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας μας από τους ξένους οίκους, "οι εγχώριες τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες όχι μόνο με την αύξηση του κόστους δανεισμού, αλλά κυρίως με την περιορισμένη διαθεσιμότητα των επενδυτικών κεφαλαίων".

 Ο μεγαλύτερος φόβος των, ωστόσο, είναι το 2010 να έχουμε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας και παράλληλα η ΕΚΤ να αποφασίσει να αποδέχεται ως εγγύηση για τη χορήγηση ρευστότητας μόνον υψηλής ποιότητας τίτλους. Ο συνδυασμός αυτός θα μπορούσε να έχει εφιαλτικές επιπτώσεις για την άντληση ρευστότητας από τις ελληνικές τράπεζες.


Με αυτούς τους φόβους να είναι παραπάνω από πραγματικοί «η ΤτΕ ζητά με έμφαση από τις εμπορικές τράπεζες να κινηθούν γρήγορα και να φροντίσουν από τώρα για την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ρευστότητας». Τι έκαναν λοιπόν οι διοικήσεις των τραπεζών μας? "Για την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ρευστότητας" βγήκαν και πουλούσαν τα ομόλογα του ελληνικού κράτους που είχαν στα χαρτοφυλάκια τους. Σκοτώναν τα ομόλογα στην αγορά, ανεβαίναν οι αποδόσεις (τα περίφημα spreads και οι μονάδες βάσης τους). «Υψηλές πωλήσεις πιέζουν τα ελληνικά ομόλογα» έγραφε το Capital. Gr.

"Αν συνεχιστεί η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από διεθνείς οργανισμούς θα βρεθούμε σε μια ισορροπία τρόμου καθώς δεν θα παίρνουμε ρευστότητα από την ΕΚΤ", τόνισε ο κ. Προβόπουλος στη Βουλή για να εξηγήσει ότι με μια περαιτέρω υποβάθμιση κινδυνεύουν να μην γίνονται δεκτά τα ομόλογα από την ΕΚΤ, κρατικά και μη. "“Ελπίζω και εύχομαι να μην γίνει αυτό", τόνισε.


Μπροστά στην κατάσταση αυτή το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης άρχισε να βλέπει καχύποπτα Προβόπουλο και Αράπογλου. Με τον πρώτο η κατάσταση χόντρυνε όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ερωτηθείς στις 25/11 εάν η κυβέρνηση περιβάλλει με εμπιστοσύνη τον κ. Προβόπουλο, απάντησε –το αυτονόητο γι’αυτούς- πως «ο διοικητής κάνει τη δουλειά του και η κυβέρνηση τη δική της». Τον επιθετικό χαρακτήρα της ολιγόλεπτης απάντησης Πεταλωτή ήρθε να απαλύνει ο Παπακωνσταντίνου λέγοντας το ίδιο πράγμα, ότι δηλ. «Ο διοικητής της τράπεζας της Ελλάδας έχει το ρόλο του στο πλαίσιο του Ευρωσυστήματος και τον εκτελεί μία χαρά μέχρι τώρα». Το καταπληκτικό που ανέδειξε η κόντρα και οι δηλώσεις αυτές, βέβαια, είναι το προφανές το ότι ο Προβόπουλος δεν αποτελεί μέρος του εγχώριου πολιτικού προσωπικού, αλλά είναι τεχνοκράτης που λογοδοτεί στο Ευρωσύστημα, στους απ'έξω, όπως προβλέπεται και από το καταστατικό άλλωστε της Τράπεζας της Ελλάδας.


Με τον Αράπογλου η Κυβέρνηση φέρεται να έκανε την πιο άκομψη κίνησή της μέχρι σήμερα έναντι των ξένων χρηματοπιστωτικών αγορών, αποπέμποντας αιφνιδιαστικά τον Διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, χωρίς τη σύγκλιση Γενικής Συνέλευσης για την εκλογή νέας διοίκησης, όπως προβλέπει το εταιρικό savoir vivre και είχε εξαγγείλει εξ αρχής.

Στις 27/11 με τη διεύρυνση των spreads από τα αντίστοιχα Γερμανικά να φθάνει τις 220 μονάδες «Παπακωνσταντίνου - Προβόπουλος προσπαθούν να φέρουν ηρεμία» δηλώνοντας αντιστοίχως:
«Οι αναταράξεις στις αγορές είναι απόρροια της χαμένης αξιοπιστίας της χώρας μας που κληροδότησε η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά και αποτέλεσμα κερδοσκοπικών κινήσεων. Σε κάθε περίπτωση δεν επηρεάζουν το δημόσιο το οποίο δεν έχει άμεσα δανειακές ανάγκες. Το πρόγραμμα του 2010 θα είναι μικρότερου του 2009». (Παπακωνσταντίνου).

 «Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα παραμένει υγιές και οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών είναι υψηλοί και βελτιούμενοι σε σχέση με τις ευρωπαϊκές τράπεζες». (Προβόπουλος).

Παράλληλα το ελληνικό δημόσιο κάνει επαφές με τους κινέζους φίλους που κάναμε μέσω ΟΛΠ, προσπαθώντας να βρεί ζήτηση για την υπερπροσφορά στις αγορές των ομολόγων μας. Με την ευκαιρία αυτή, οι ηγέτες της Ευρωπαικής Ενωσης που βρισκόταν στην Κίνα για σοβαρότερες διαπραγματεύσεις (ανατίμηση γουάν, ντάμπινγκ, κλπ) και προκειμένου να στηρίξουν τις ευρωπαικές τράπεζες που έχουν το χοντρό πακέτο των ομολόγων μας, βγήκαν μπροστά να βάλουν πλάτη και να ενθαρρύνουν τις αγορές και τους Κινέζους εν προκειμένω να αγοράσουν Ελλάδα.


Από την Κίνα, ο κ. Γιουνκέρ υποστήριξε πως «δεν βλέπω κανένα πρόβλημα χρεοκοπίας στην Ευρωζώνη», άποψη με την οποία συμφώνησε και ο κ. Τρισέ. O κ. Αλμούνια ανέφερε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να αθετήσει στο κρατικό της χρέος «καθώς είναι μέλος της Ε. Ε. και βρίσκεται υπό προστασία». Βέβαια, ο κοινοτικός επίτροπος συμπλήρωσε ότι η Ελλάδα θα «χρειαστεί να πληρώνει περισσότερα για τα ομόλογά της». Πρόκειται για Επιχείρηση αλλαγής κλίματος όπως τιτλοφορεί το in.gr την «Μυστική» συνάντηση Γ.Παπανδρέου - Λ.Παπαδήμου» που είχαν στην Αθήνα στις 27-28/11 στην Αθήνα όπου ταξίδεψε ιncognito ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ.

Ταυτόχρονα επιστρατεύθηκαν και οι ξένοι οίκοι Morgan Stanley, Citigroup, Nomura και Merill Lynch που μέχρι λίγες μέρες πριν τραγουδούσαν για την υποβάθμιση και την πτώχευση της χώρας μας για να πουν το αυτονόητο ότι «η Ελλάδα δεν θα πτωχεύσει» κλπ, κλπ. . Τα spreads επανήλθαν σε φυσιολογικότερα επίπεδα και ούτε γάτος ούτε ζημιά.


Από την αναμπουμπούλα αυτού του 15ήμερου ωστόσο, είμαι σίγουρος ότι άλλαξαν χέρια εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρώ, (κέρδη για τους μεν, χασούρα για τους δε), από αγοραπωλησίες ομολόγων. Για τους από κάτω όμως, ο εκβιασμός δεν σταματά και το ρεζουμέ ίσως βρίσκεται στο άρθρο των Financial Times όπου ο αρθρογράφος κ. Βόλφγκανγκ Μινχάου διερωτάται «αν μετά το Dubai World πρόκειται να επακολουθήσει η Ελλάδα». Συνεχίζει ομως τις "επιστημονικές αναλύσεις" του αναφέροντας απροκάλυπτα:
«Μπροστά στο δίλημμα
  • διατήρησης της ακεραιότητας του Συμφώνου Σταθερότητας και
  • της ακεραιότητας της Ελλάδας,
οι ευρωπαϊκές αρχές κλίνουν προς το πρώτο». Στο ανάθεμα λοιπόν η ακεραιότητα της Ελλάδας, ρίξε την Επιτήρηση, στείλε και τους ελεγκτές-εισπράκτορες, μπας και καταλάβουν ποιος είναι το αφεντικό και σε ποιόν ανήκουν τα πλούτη της χώρας. Συνεχίζει όμως ο κος Μινχάου:


«Πιθανώς από πολιτική σκοπιά να είναι ευκολότερο για την ελληνική κυβέρνηση τα μέτρα λιτότητας να επιβληθούν εκ των έξω - ίσως γι’ αυτό και η Ε. Ε. να προτιμά να αναλάβει δράση το ΔΝΤ...».


Ας φορέσουμε λοιπόν τα καλά μας, να καλωσορίσουμε την Πέμπτη τα παιδιά του ΔΝΤ και της Κομισιόν.


Για όσους είναι Γεννημένοι μέχρι το 1975!!

[Υπάρχουν κάποια ανυπόγραφα κείμενα που κυκλοφορούν με λίστες μαζικών αποστολών. Χαίρεσαι που τα πήρες κι αυθόρμητα επιθυμείς να τα μοιραστείς και με άλλους φίλους. Η «προώθηση», ως η καλύτερη ψηφοφορία για το περιεχόμενο και την ποιότητα αυτών των κειμένων.

Η ανιδιοτέλεια, επίσης, της ανωνυμίας των συντακτών τους. Επιτρέπει τον καθένα να τα νοιώθει σαν δικά του. Στο κάτω-κάτω Ανώνυμος κι ο παραλήπτης του - αναγνώστης νοιώθει ότι θα μπορούσε να το είχε γράψει ο ίδιος.]


H αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πώς καταφέραμε να επιβιώσουμε.

Ήμαστε μια γενιά σε αναμονή: περάσαμε την παιδική μας ηλικία
περιμένοντας. Έπρεπε να περιμένουμε δύο ώρες μετά το φαγητό πριν κολυμπήσουμε, δύο ώρες μεσημεριανό ύπνο για να ξεκουραστούμε και τις Κυριακές έπρεπε να μείνουμε νηστικοί όλο το πρωί για να κοινωνήσουμε..

Ακόμα και οι πόνοι περνούσαν με την αναμονή.

Κοιτάζοντας πίσω, είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι είμαστε ακόμα ζωντανοί. Εμείς ταξιδεύαμε σε αυτοκίνητα χωρίς ζώνες ασφαλείας και αερόσακους. Κάναμε ταξίδια 10 και 12 ωρών, πέντε άτομα σε ένα Φιατάκι και δεν υποφέραμε από το «σύνδρομο της τουριστικής θέσης». Δεν είχαμε πόρτες, παράθυρα, ντουλάπια και μπουκάλια φαρμάκων ασφαλείας για τα παιδιά. Ανεβαίναμε στα ποδήλατα χωρίς κράνη και προστατευτικά, κάναμε ωτο-στοπ, καβαλάγαμε μοτοσικλέτες χωρίς δίπλωμα.. Οι κούνιες ήταν φτιαγμένα από μέταλλο και είχαν κοφτερές γωνίες.

Ακόμα και τα παιχνίδια μας ήταν βίαια. Περνάγαμε ώρες κατασκευάζοντας αυτοσχέδια αυτοκίνητα για να κάνουμε κόντρες κατρακυλώντας σε κάποια κατηφόρα και μόνο τότε ανακαλύπταμε ότι είχαμε ξεχάσει να βάλουμε φρένα. Παίζαμε «μακριά γαιδούρα» και κανείς μας δεν έπαθε κήλη ή εξάρθρωση..

Βγαίναμε από το σπίτι τρέχοντας το πρωί, παίζαμε όλη τη μέρα και δεν γυρνούσαμε στο σπίτι παρά μόνο αφού είχαν ανάψει τα φώτα στους δρόμους. Κανείς δεν μπορούσε να μάς βρει. Τότε δεν υπήρχαν κινητά. Σπάγαμε τα κόκκαλα και τα δόντια μας και δεν υπήρχε κανένας νόμος για να τιμωρήσει τους «υπεύθυνους». Ανοίγανε κεφάλια όταν παίζαμε πόλεμο με πέτρες και ξύλα και δεν έτρεχε τίποτα. Ήταν κάτι συνηθισμένο για παιδιά και όλα. θεραπεύονταν με λίγο ιώδιο ή μερικά ράμματα.. Δεν υπήρχε κάποιος να κατηγορήσεις παρά μόνο ο εαυτός σου. Είχαμε καυγάδες και κάναμε καζούρα ο ένας στον άλλος και μάθαμε να το ξεπερνάμε.


Τρώγαμε γλυκά και πίναμε αναψυκτικά, αλλά δεν ήμασταν παχύσαρκοι. Ίσως κάποιος από εμάς να ήταν χοντρός και αυτό ήταν όλο. Μοιραζόμασταν μπουκάλια νερό ή αναψυκτικά ή οποιοδήποτε ποτό και κανένας μας δεν έπαθε τίποτα. Καμιά φορά κολλάγαμε ψείρες στο σχολείο και οι μητέρες μας το αντιμετώπιζαν πλένοντάς μας το κεφάλι με ζεστό ξύδι..

Δεν είχαμε Playstations, Nintendo 64, 99 τηλεοπτικά κανάλια, βιντεοταινίες με ήχο surround, υπολογιστές ή Ιnternet. Εμείς είχαμε φίλους. Κανονίζαμε να βγούμε μαζί τους και βγαίναμε. Καμιά φορά δεν κανονίζαμε τίποτα, απλά βγαίναμε στο δρόμο και εκεί συναντιόμασταν για να παίξουμε κυνηγητό, κρυφτό, αμπάριζα... μέχρι εκεί έφτανε η τεχνολογία. Περνούσαμε τη μέρα μας έξω, τρέχοντας και παίζοντας. Φτιάχναμε παιχνίδια μόνοι μας από ξύλα. Χάσαμε χιλιάδες μπάλλες ποδοσφαίρου. Πίναμε νερό κατευθείαν από τη βρύση, όχι εμφιαλωμένο, και κάποιοι έβαζαν τα χείλη τους πάνω στη βρύση. Κυνηγούσαμε σαύρες και πουλιά με αεροβόλα στην εξοχή, παρά το ότι ήμασταν ανήλικοι και δεν υπήρχαν ενήλικοι για να μας επιβλέπουν.

Πηγαίναμε με το ποδήλατο ή περπατώντας μέχρι τα σπίτια των φίλων και τους φωνάζαμε από την πόρτα. Φανταστείτε το! Χωρίς να ζητήσουμε άδεια από τους γονείς μας, ολομόναχοι εκεί έξω στο σκληρό αυτό κόσμο! Χωρίς κανέναν υπεύθυνο! Πώς τα καταφέραμε;

Στα σχολικά παιχνίδια συμμετείχαν όλοι και όσοι δεν έπαιρναν μέρος έπρεπε να συμβιβαστούν με την απογοήτευση. Κάποιοι δεν ήταν τόσο καλοί μαθητές όσο άλλοι και έπρεπε να μείνουν στην ίδια τάξη.. Δεν υπήρχαν ειδικά τεστ για να περάσουν όλοι.. Τι φρίκη!

Κάναμε διακοπές τρεις μήνες τα καλοκαίρια και περνούσαμε ατέλειωτες ώρες στην παραλία χωρίς αντιηλιακή κρέμα με δείκτη προστασίας 30 και χωρίς μαθήματα ιστιοπλοΐας, τένις ή γκολφ.. Φτιάχναμε όμως φανταστικά κάστρα στην άμμο και ψαρεύαμε με ένα αγκίστρι και μια πετονιά. Ρίχναμε τα κορίτσια κυνηγώντας τα για να τους βάλουμε χέρι, όχι πιάνοντας κουβέντα σε κάποιο chat room και γράφοντας ; ) : D : P

Είχαμε ελευθερία, αποτυχία, επιτυχία και υπευθυνότητα και μέσα από όλα αυτά μάθαμε και ωριμάσαμε.

Αν εσύ είσαι από τους «παλιούς»... συγχαρητήρια! Είχες την τύχη να μεγαλώσεις σαν παιδί...

[«Είχαμε ελευθερία, αποτυχία, επιτυχία και υπευθυνότητα και μέσα από όλα αυτά μάθαμε και ωριμάσαμε»: ξεχωρίζω τη μόνη πρόταση σ’όλο το κείμενο που ξεφεύγει από το συναισθηματικό και προσπαθεί να εκλογικεύσει την όλη φάση.]